ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

305

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

ابو رعبرعه ( ؟ ) بود ، مولى پدرش ، و قبيصة بن ذويب الخزاعى [ 1 ] نقش الخاتم : تاهّب للموت هوات [ 2 ] ( 198 - ب ) و اندر خلافت او ابو امامه صدى بن عجلان الباهلى بمرد [ 3 ] . خلافت وليد بن عبد الملك نه سال و هفت ماه و بيست و نه روز بود ، بديگر روايت نه روز بگويد ، و درين وقت فتحها [ ى ] قتيبه بود بما ورا [ ء ] النهر و زمين شومان و گيش [ 4 ] و نسف ، و آن نخسب [ 5 ] است ، و ديگر باره قتيبه خوارزم بگشاد ، و چاچ و فرغانه ، و پس بچين رفت ، و با نصرت باز آمد [ سال هشتادى هشت ] و اندر سال هشتادى هشت وليد جامع دمشق فرمود كردن ، بدان عظيمى كه هنوز بجايست ، و عظيم مولع بود بر كار بنا و عمارت فرمودن ، پس به حج رفت و بمدينه آمد ، آن بود كه سعيد بن المسيب را ديد فقيه مدينه ، و بدان جبارى و تكبر وليد ، خداى تعالى او را ذليل سعيد گردانيد ، و در كتاب چنانست كه : اندر سال نود و سه زمين هند بعضى گشاده شد ، بر دست محمد بن القاسم [ 6 ] الثقفى ، و اندر آخر سال نود و چهار ، حجاج ، سعيد بن جبير را بكشت ، و آخرين كسى كه حجاج كشت او بود ، و آن را قصه است ، و روايت كند كه وزير حجاج يزيد بن مسلم گفت زنش نوشته [ 7 ] بود كه حجاج بعراق اندر بيرون از حربها بتفصيل كه صد هزار و سى هزار مرد را كشته بود ، پس [ به ] سال نود و پنج حجاج بواسط بمرد و آن شهر را او بنا نهاده بود ( 199 - آ ) در سنه ثلاث و ثمانين ، و حجاج معلم بود بطائف و پدرش همچنين ، و اين در كتاب معارف خوانده‌ام ، و اندرين معنى شاعر گويد :

--> [ ( 1 ) ] اصل الخزاعى كا : قبيصة بن ذويب الخزاعى و كان على خاتم عبد الملك بن مروان [ ( 2 ) ] ظ : تأهب للموت فهو آت [ ( 3 ) ] ك : سنة اثنى و ثمانين و قيل سنه احدى و تسعين ( ج 4 ص : 183 ) [ ( 4 ) ] اصل : شومال كا و طا : شومان و كس و نسف ، [ ( 5 ) ] ص : نخشب [ ( 6 ) ] اصل : قاسم بن محمد ، و هو محمد بن القاسم بن محمد بن الحكم بن ابى عقيل الثقفى كه با حجاج به چند پشت به حكم ابن ابى عقيل ميرسند [ ( 7 ) ] كذا ؟ . .